Voor de leden van Toneelvereniging Excelsior is het elke woensdagavond druk repeteren om het nieuwe toneelstuk onder de knie te krijgen. Dit jaar hebben we een duo-regisseurschap n.l. Monique van Hout samen met Maurice van Dinther. Maurice is voor sommigen leden geen onbekende zoals ik in het vorige Rookelijzer schreef maar ik kende hem nog niet, dus tijd om hem wat vragen te stellen.
Wie ben je en wat heeft je doen besluiten om regisseur te worden?
Ik ben Maurice uit Den Bosch. Regisseur worden was niet echt een concreet besluit. Het is op een gegeven moment gewoon ontstaan. Als kind speelde ik graag toneel. Dat weet ik nog. Daarna werd ik een puber en toen vond ik dat maar voorschut. Na de middelbare school ging ik werken en kreeg ik al snel een hele verantwoordelijke baan. Veel te moeilijk voor iemand van die leeftijd. Ik raakte op mijn 20e nota bene haast overspannen. En toen hakte ik een knoop door: ik wilde alleen nog doen wat ik leuk vond en daar hoorde spelen bij. Ik speelde toen bij een improvisatiegroep dus wist dat ik daar energie van kreeg. Daarna ben ik CMV (Cultureel Maatschappelijke Vorming) gaan studeren met Drama als hoofdvak. Eigenlijk wilde ik naar de toneelschool, maar daar moest je auditie voor doen en ik dacht ‘dat kan ik toch niet, dan word ik toch niet aangenomen’. Dus CMV was een prima alternatief. En zo ben ik het regisseur-schap ingerold. Overigens ben ik later alsnog naar de toneelschool gegaan en heb daar de schrijfopleiding gedaan. Best logisch, want ik kom er steeds weer opnieuw achter dat ik het achter de schermen nét iets leuker vind dan op het podium zelf. Ik speel soms zelf ook hoor, omdat ik feeling wil blijven houden met wat je als speler doormaakt. Maar regisseren en schrijven vind ik het allerleukst.
Als ik je zie regisseren tijdens de repetities gebeurt er heel wat in je hoofd volgens mij, vertel eens hoe dat werkt bij jou dat tekst in een boekje een spel wordt?
Nog voordat de repetities met de spelers beginnen ben ik al aan het lezen en bewerken. Een stuk lees ik minstens vijf keer. Op die manier ontrafel ik de verhaallijn en zorg ik dat ik zelf goed weet waar het stuk over gaat. Dat moet ook wel, want tijdens repetities repeteren we verschillende scenes dwars door elkaar heen. Voor de spelers is dat soms een beetje verwarrend, maar zo zorgen we wel dat iedereen elke repetitie aan de beurt komt. En dat is ook wat waard! Want naast dat ik een mooi stuk wil maken, wil ik vooral ook dat de repetities voor iedereen leuk zijn. Spelers die met energie en lol op het podium staan. Daar probeer ik altijd mijn best voor te doen. Tijdens repetities ga ik redelijk onvoorbereid te werk. Door de goede voorbereiding weet ik waar het stuk over moet gaan en welke kant ik op wil. Dat maakt dat ik het weer kan loslaten. Zo blijf ik open staan voor nieuwe ingevingen. Dat moet ook want het stuk moet ‘van het papier af komen’. Ik regisseer dus erg in het moment. Bovendien doen we het echt samen. Ik reageer op wat ik spelers zie doen of juist niet zie doen en vanuit daar gaan we samen bouwen. We proberen dingen uit en kiezen voor wat het beste werkt. De malle ingevingen komen eigenlijk altijd vanzelf. Dan zie ik mezelf enthousiast het podium oprennen om te vragen of de spelers iets willen uitproberen. Soms is dat een schot in de roos. Soms werkt zo’n ingeving totaal niet. Dat mag. Voor mij is er geen goed of fout in het theater. Er zijn alleen dingen die beter werken dan andere dingen. Zo probeer ik ook te regisseren. Spelers kunnen het in mijn ogen nooit fout doen. Al denken ze daar zelf vaak heel anders over.
Hoe is het om met de spelers van Excelsior te werken?
De helft van de spelers kende ik al. De andere helft is nieuw voor mij. Wat ik erg leuk vind is dat iedereen heel erg leergierig is. Ze staan echt open om te leren en te ontdekken. Comfortzones worden elke week opnieuw opgerekt en dat geeft veel energie. Ik kan er enorm van genieten als spelers gaandeweg steeds meer durven en zich meer laten gaan. Dat wil ik ook: groot en theatraal spel, want ‘kleiner maken’ kan altijd nog. Juist tijdens repetities is het prima om even helemaal uit de bocht te vliegen. Daarom doe ik altijd erg mijn best om een veilige sfeer te creëren. Toch vonden met name de nieuwe spelers mij in het begin soms een beetje intimiderend. Haha, dat snap ik ook wel. Een nieuwe regisseur is altijd spannend. Zeker als je het als speler meteen goed wilt doen. Inmiddels weten ze dat ik het goed bedoel. Wat bij Excelsior echt goed lukt is de combinatie van inspanning en ontspanning. We doen tijdens repetities echt ons best, maar lachen ook heel wat af. Ik ga altijd met vrolijke energie naar huis! Dit jaar heb ik het overigens erg luxe, want ik hoef het niet alleen te doen. Ik regisseer dit jaar samen met Monique. Monique regisseerde de jaren hiervoor en gaat daar straks ook weer mee door. Dat klinkt misschien ingewikkeld ‘2 kapiteins op één schip’, maar dat is het helemaal niet. We vullen elkaar heel goed aan en houden elkaar scherp. Monique is echt een steun en toeverlaat. Niet alleen voor mij, maar ook voor de spelers.
Waarom moeten de mensen in november komen kijken naar het nieuwe stuk?
Sowieso om de spelers te zien stralen natuurlijk! Het is een leuk stuk met grappige totaal verschillende personages en vooral veel actie. Soms heb je van die stukken waarin vooral veel gepraat wordt. Dat is bij dit stuk anders. Sowieso omdat we zelf flink hebben geschrapt (niet verder vertellen), maar ook omdat we met muziek werken, andere effecten inzetten op het gebied van licht en geluid en er best wat omkledingen zijn. Het wordt, denk ik, een lekkere dynamische voorstelling.
Heel erg bedankt Maurice voor dit interview. En inderdaad zoals je zegt wordt het een dynamische voorstelling maar dat kan ook niet anders want zo zie ik jou ook over en op het toneel vliegen, actief, energiek, krachtdadig, levendig, voortvarend, beweeglijk, druk en vitaal, precies wat het woord dynamisch in het woordenboek omschrijft. We zijn nog maar 2 maanden aan het repeteren dus ik ben zeer benieuwd wat er nog meer uit jouw brein omhoog komt gevlogen. Wat fijn dat we dit jaar van je kwaliteiten gebruik mogen maken.
Hou deze data alvast vrij: 1, 2, 8, en 9 november.